Polski Związek Faktorów

25 lat Polskiego Związku Faktorów!

Z ogromną przyjemnością i dumą weszliśmy w rok 2026, który jest 25. rokiem funkcjonowania naszej rynkowej społeczności!

Organizacja samorządu branży faktoringowej została powołana do życia 7 listopada 2001 roku. Jej pierwszym wcieleniem była Konferencja Instytucji Faktoringowych, założona przez pionierów naszego sektora, czyli firmy: Forin, Handlowy Heller, Pekao Faktoring oraz Polfactor, na bazie której po pięciu latach powstał Polski Związek Faktorów, funkcjonujący po dziś dzień. Najbliższe miesiące będą obfitować w akcenty i inicjatywy nawiązujące do 25 lat naszej aktywności.

Już dziś serdecznie zapraszamy Państwa do udziału w obchodach ćwierćwiecza funkcjonowania Polskiego Związku Faktorów. To doskonały moment, by z dumą spojrzeć na drogę, którą wspólnie przeszliśmy, nie zapominając oczywiście o prekursorach naszej organizacji, którym jesteśmy dozgonnie wdzięczni, ale także – a może przede wszystkim – by myśleć o przyszłości i kolejnych wyzwaniach, które stoją przed naszą branżą w kolejnych latach.

Polski Związek Faktorów działa od 2001 roku. Do PZF należy obecnie 31 członków – 4 banki komercyjne i 21 samodzielnych podmiotów, wyspecjalizowane w faktoringu oraz 6 parterów współpracujących z organizacją.

Celem PZF jest budowanie silnego samorządu branżowego poprzez:

• bliską, systematyczną i uporządkowaną współpracę wewnątrz organizacji,
• edukację przedsiębiorców i promocję usług,
• współpracę z ośrodkami akademickimi i decydentami na rzecz rozwoju rynku.

Historia Polskiego Związku Faktorów

Historia Polskiego Związku Faktorów jest jest nierozerwalnie związana z powstaniem i rozwojem usługi faktoringu na polskim rynku, a ta ma swoje korzenie w transformacji ustrojowej i gospodarczej Polski, przypadającej na przełom lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku. Przeprowadzona wówczas prywatyzacja sektora bankowego przyczyniła się do powstania nowych usług, stanowiących alternatywne rozwiązania dla klasycznej oferty kredytowej. Był to czas pojawiania się nowych form finansowania działalności gospodarczej, w tym m. in. właśnie faktoringu.

Obrót wierzytelnościami były powszechnie znany i wykorzystywany w krajach Europy Zachodniej i za oceanem. Na naszym rynku zagościł dopiero w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku. Pionierskie transakcje quasi-faktoringowe, polegające na finansowaniu wyselekcjonowanych pojedynczych faktur, pojawiły się w 1992 roku. Początek zorganizowanego rynku faktoringu w Polsce datuje się na połowę dekady, tj. moment rozpoczęcia działalności przez firmę Handlowy Heller w 1994 r., powołanej przez Bank Handlowy w Warszawie SA, VB Heller Bank AG z Austrii oraz International Finance Corporation (World Bank Group) z USA. W latach 1995–1999 na rynku pojawiały się kolejne firmy faktoringowe: Polfactor – spółka należąca do BRE Banku i austriackiego Intermarket AG (1995 r.), Pekao Faktoring – spółka-córka Banku Pekao SA (1998 r.) oraz Forin – spółka Banku Millennium (1999 r.). Podobne usługi oferował w tamtym okresie również GE Capital Bank.

Pionierzy faktoringu w Polsce musieli zmierzyć się z szeregiem problemów, takich jak niska świadomość korzyści z finansowania faktur wśród przedsiębiorców i obawy inwestorów o opłacalność prowadzenia tego typu oferty. Faktorzy jednak aktywnie kreowali popyt, kształcili kadry i dbali o profesjonalizm świadczonych usług.

Na świecie działało w tamtym czasie ok. 700 firm faktoringowych. Ich obroty sięgały u progu XXI w. pół biliona dolarów. Branża miała zasięg międzynarodowy, a jej rozwój wspierały dwie silne federacje międzynarodowe: Factors Chain International (FCI) z siedzibą w Amsterdamie oraz International Factors Group z siedzibą w Brukseli.

Pierwszą polską spółką, która wstąpiła w 1996 r. w szeregi FCI był Polfactor SA. Ówczesny prezes zarządu Polfactor SA, Andrzej Żbikowski, był inicjatorem zorganizowania pod egidą FCI, konferencji promującej usługi faktoringu w Polsce. Odbyła się ona w kwietniu 1999 r. Uczestniczyło w niej ponad 200 osób. Wtedy też, zgodnie z licznymi sugestiami ekspertów, podjęto rozmowy na temat utworzenia w Polsce krajowego związku faktorów.

Na początku nowego tysiąclecia stało się jasne, że rozwijający się rynek potrzebuje reprezentacji, integracji i wspólnych standardów. Spotkania branżowe poświęcone utworzeniu krajowej federacji przyniosły przełom: z rozproszonych inicjatyw zaczęła wyłaniać się wspólnota celów. To właśnie z niej zrodziła się idea krajowej federacji firm faktoringowych, która została powołana do życia 7 listopada 2001 roku. Przyjęła nazwę: Konferencja Instytucji Faktoringowych. W pierwszym okresie istnienia działała w strukturach branżowych Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, w ramach zrzeszenia prywatnych pracodawców banków i instytucji finansowych.

Faktoring zdobywał w pierwszej dekadzie XXI wieku coraz większą popularność. Wraz z rosnącym popytem powstawały kolejne oferujące go firmy, organizacja branżowa konsekwentnie wzmacniała swoją rolę. Chroniła interesy firm członkowskich, promowała usługi faktoringowe i wspierała działania edukacyjne. Budowała przy tym zrozumienie dla samej idei faktoringu – zarówno wśród przedsiębiorców, jak i instytucji publicznych.

W 2004 roku udało się ujednolicić praktyki dotyczące podatku VAT od przychodów, co miało ogromne znaczenie dla porządkowania rynku. Rok później organizacja zrzeszała już 10 faktorów, co pokazywało, że środowisko nie tylko się integruje, ale też nabiera masy krytycznej.

Jednak aktywna działalność napotykała na ograniczenia, dlatego reprezentanci firm członkowskich KIF na wspólnym zebraniu w dniu 28 kwietnia 2006 roku postanowili, że dla skuteczności dalszych działań niezbędna jest zmiana formuły organizacyjnej oraz poszerzenie zadań statutowych. Powołali do życia nową organizację – Polski Związek Faktorów. Od tej daty krajowa federacja firm faktoringowych kontynuowała samodzielną działalność jako związek pracodawców.

Następnie przyszedł czas globalnych zawirowań – a razem z nim test odporności rynku. W latach 2008–2009 światowy kryzys finansowy przyniósł wzrost niepewności, a wraz z nią ostrożności w finansowaniu. Z nową siłą wrócił problem zatorów płatniczych w obrocie gospodarczym. W tych warunkach firmy poszukiwały narzędzi, które stabilizują płynność, a jednocześnie pomagają kontrolować ryzyko. Faktoring idealnie wpasował się w tę potrzebę. Dlatego mimo turbulencji, w dłuższym horyzoncie rynek rósł: skala obrotów firm członkowskich PZF zwiększyła się z 13,8 mld zł w 2006 roku do 81,8 mld zł w 2012 roku. Był to okres, w którym faktoring staje się elementem finansowej architektury firm.

Polski Związek Faktorów coraz aktywniej udzielał się zarówno na forum krajowym, jak i międzynarodowym. W 2009 r. stał się jednym z siedmiu inicjatorów utworzenia EU Federation, europejskiej federacji krajowych stowarzyszeń faktorów. Jej głównym zadaniem był monitoring przepisów tworzonych przez Komisję Europejską i Parlament Europejski pod kątem ich zgodności z interesami firm faktoringowych. EUF uczestniczył w publicznych konsultacjach, kierował do ustawodawców postulaty i propozycje rozwiązań prawnych sprzyjających rozwojowi faktoringu w Europie.

Kolejną inicjatywą PZF było rozpoczęcie współpracy z ośrodkami akademickimi. Eksperci – praktycy z firm należących do PZF – poprowadzili dla studentów wyższych szkół ekonomicznych seminaria i wykłady na temat faktoringu. Takie sesje odbyły się m.in. w: Szkole Głównej Handlowej, Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, Wyższej Szkole Biznesu / National Louis University w Nowym Sączu i Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. W celu zaktywizowania środowisk akademickich w pracach i badaniach nad faktoringiem związek wprowadził od 2010 roku konkurs o „Złote Pióro PZF”, o które ubiegają się autorzy prac licencjackich, magisterskich i doktorskich. Do dziś do sześciu edycji konkursu zgłoszono ponad 150 prac. Laureaci konkursu otrzymują oprócz nagrody rzeczowej możliwość opublikowania całej swojej pracy, lub jej obszernych fragmentów, w „Almanachu PZF”.

Wręczanie nagród w konkursie „Złote Pióro”, a także wydanie „Almanachu PZF”, nierozerwalnie wiązało się z Międzynarodowym Kongresem Faktoringu. To coroczne wydarzenie zapoczątkowano w 2010 roku. Już w pierwszej edycji przyciągnęło ono ponad dwustu uczestników. Do dziś jest najważniejszym wydarzeniem w kalendarzy ekspertów branży zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Po 2013 roku gospodarka i rynek finansowy weszły w fazę, w której sprawność operacyjna zyskała decydują rolę. Łańcuchy dostaw stały się coraz bardziej złożone, rósł wolumen faktur, a w wielu branżach konkurencyjność zaczęła zależeć od tego, jak szybko firmy potrafiły obracać kapitałem. W takim otoczeniu faktoring zyskał naturalny impuls: im większa skala obrotu, tym większa potrzeba narzędzi, które łączą finansowanie z obsługą należności, kontrolą ryzyka i przewidywalnością. I dowiodły tego dane finansowe: obroty rynku zrzeszonego w PZF wzrosły z 96,6 mld zł w 2013 roku do 212,8 mld zł w 2018 roku. To moment, w którym faktoring stał się dla wielu firm rozwiązaniem „pierwszego wyboru” w finansowaniu obrotu.

W tym czasie PZF wszedł w fazę dojrzałej instytucji samorządu branżowego: wzmacniał system pracy, rozwijał narzędzia, poszerzał struktury. Coraz odważniej działał też na rzecz warunków prowadzenia biznesu w gospodarce. Kreował inicjatywy deregulacyjne, wśród których najważniejszą była koncepcja eliminowania barier utrudniających obrót wierzytelnościami, w tym zniesienie zakazu cesji. Związek wszedł więc w rolę uczestnika szerokiego dialogu na rzecz rozwoju nowoczesnego rynku finansowego.

Kolejnym testem dojrzałości rynku i PZF była pandemia. Przejście na pracę zdalną, zaburzenia łańcuchów dostaw, a także duża zmienność kosztu pieniądza i ryzyka, sprawiło, że tematyka płynności i bezpieczeństwa obrotu, wróciły na pierwsze strony gazet. Mimo przeciwności, rozwój faktoringu w Polsce nie zatrzymał się. Branża pokazała odporność, elastyczność i zdolność do reagowania w sytuacji skrajnej niepewności.

Związek nawiązał szeroką współpracę z otoczeniem instytucjonalnym, szczególnie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, czego efektem było bezprecedensowe wsparcie przedsiębiorców w formie Tarczy faktoringowej. Był to pierwszy w Europie program gwarancji dla podmiotów gospodarczych decydujących się na korzystanie z faktoringu, zatwierdzony przez Komisję Europejską. Program działał podobnie do sprawdzonych gwarancji portfelowych. Była to inicjatywa bez precedensu – konkretna odpowiedź na kryzys, pokazująca, że Związek potrafi działać szybko, odpowiedzialnie i skutecznie wtedy, gdy przedsiębiorcy najbardziej potrzebują wsparcia.

Gospodarka rosła i przechodziła kolejne etapy rozwoju. Wraz z nią rosły potrzeby firm. Faktoring odpowiadał na te potrzeby, będąc narzędziem, które daje płynność, porządkuje ryzyko i zwiększa przewidywalność. A wraz z rynkiem dojrzewał także PZF. Od wspólnoty branżowej, przez budowę narzędzi bezpieczeństwa i standardów, stał się organizacją dzielącą się wiedzą, uczestniczącą w debacie gospodarczej i aktywnie współpracującą z otoczeniem instytucjonalnym.

Skala obrotów firm członkowskich PZF zwiększyła się z 281,7 mld zł w 2019 roku do 519,7 mld zł w 2025 roku. To wynik, który mówi bardzo dużo o roli faktoringu w nowoczesnej gospodarce: kiedy świat przyspiesza i komplikuje się, firmy potrzebują narzędzi, które pomagają działać stabilnie. Faktoring stabilizuje obrót, a PZF pomaga utrzymać standard rynku – od danych, przez etykę i bezpieczeństwo, po dialog regulacyjny i technologiczny.